ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂಗದಾನದಿಂದ ಹಲವಾರು ಜನರಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವನ ಸಿಗಬಹುದು. ಮೂತ್ರಪಿಂಡ, ಯಕೃತ್ತು, ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ, ಅಗ್ನ್ಯಾಶಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಂಗದಾನವೇ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಮಾನವ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪ್ರತಿರೋಪಣಾ ಕಾಯಿದೆ (THOTA) ಆಗಿದೆ.
THOTA ಕಾಯಿದೆ ಎಂದರೇನು?
THOTA (Transplantation of Human Organs and Tissues Act) ಅನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1994ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಹಲವು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
- ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು.
- ಮಾನವ ಅಂಗಗಳ ಅಕ್ರಮ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
- ದಾನಿದಾರರು ಮತ್ತು ಅಂಗ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿಯೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಈ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಗದಾನದ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ಮರಣ (Brain Stem Death) ಎಂದರೇನು?
THOTA ಕಾಯಿದೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮೆದುಳಿನ ಮರಣಕ್ಕೆ (Brain Stem Death) ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದು.
ಮೆದುಳಿನ ಕಾಂಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಮೃತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೃದಯ ಬಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕೃತ ವೈದ್ಯರ ತಂಡವು ಮೆದುಳಿನ ಮರಣವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ ಹಲವಾರು ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು.
ಯಾರು ಅಂಗದಾನ ಮಾಡಬಹುದು?
ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಅಂಗದಾನ ಮಾಡಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ:
- ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ
- ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳು
- ಸಹೋದರ ಅಥವಾ ಸಹೋದರಿ
- ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ
- ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜಿ
- ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು
ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕೂಡ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ದಾನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನಾ ಸಮಿತಿ (Authorisation Committee) ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ರಮ ಅಂಗ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ
ಮಾನವ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.
THOTA ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಬಡವರು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಗದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಂಗದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಅಂಗದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇವೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು, “ನಾನು ಅಂಗದಾನಕ್ಕೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ನನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಯ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು. ವೈದ್ಯರ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ರೋಗಿಯ ಜೀವ ಉಳಿಸುವುದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರವೂ ಜೀವ ಉಳಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮರಣವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಅಂಗದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂಗದಾನ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಗದಾನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳು ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವರಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಗ ದೊರೆಯದೇ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
THOTA ಕಾಯಿದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರಿವು ಮೂಡಿದರೆ, ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಅಂಗದಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಹಾದಾನ
ಅಂಗದಾನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾನವೀಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಅಂಗದಾನದ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಇಂದುಲೇ ಚರ್ಚಿಸಿ. THOTA ಕಾಯಿದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅಂಗದಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ.
ಒಬ್ಬ ದಾನಿ ಎಂಟು ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.
ಇಂದುತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವನಿಮ್ಮಒಂದುನಿರ್ಧಾರ, ನಾಳೆಯಾರಿಗಾದರೂಹೊಸಬದುಕಿನಆರಂಭವಾಗಬಹುದು.
